Galahad

Soms heb je dat wel eens. Je ligt in bed en probeert de slaap te vatten. Maar in plaats van dat de slaap komt, komen de woorden en de woorden vormen zinnen en de zinnen worden alinea's.

Zo ook vannacht. Rond twaalf uur naar bed gegaan om van een rustige nacht slaap te genieten, maar in plaats daarvan spoken woorden en zinnen door mijn hoofd. Woorden die alles van doen hebben met progressieve muziek. Een muziek stroming waar ik sinds de jaren tachtig al graag naar luister.

Het heeft eigenlijk alles van doen met het nieuwe album van Galahad, Beyond The Realms Of Euphoria, alweer hun tweede nieuwe werkje van dit jaar, dat in het verlengde ligt van voorganger Battlescares. Een album dat ik in het blad iO Pages tot vette krent bombardeerde. Van Euphoria ben ik na slechts één keer luisteren duidelijk, ook dit is een vette krent.

Waarom?

Eerst de muzikale uitleg. Vanaf het moment dat de mens muziek is gaan maken heeft hij zich ontwikkeld. De minstrelen- en gregoriaanse muziek uit de middeleeuwen, werden cantates in de renaissance en ontwikkelde zich verder tot de klassiekers van Beethoven, Mozart en Bach, terwijl naast de klassieke inslag ook de opera, operetta en andere facetten hun intreden deden. Vanuit de lichte muziek van de jaren twintig van de twintigste eeuw ontwikkelde zich de big band muziek, met rond de jaren vijftig de pop muziek. Eerst de rock en roll, maar gaandeweg splitste die zich in verscheidende stromingen, die vandaag de dag niet meer zijn te bevatten.

Eind jaren zestig besloten een aantal Engelse groepen klassieke muziek te gaan vermengen met popmuziek, en zo ontstond de progressieve of symfonische rock. Vele hangen deze eerste stroming nog steeds na en zweren bij de grote vier Pink Floyd, Genesis, Yes en Emerson Lake & Palmer. Na hun periode is er volgens de pure aanhang geen nieuwe progressieve muziek meer gemaakt, en vormt alles een aftreksel van hetgeen deze vier gecreeërd hebben. Begin jaren tachtig dacht men daar in Engeland anders over. En hoewel groepen als Marillion, IQ, Pendragon, Twelfth Night en Pallas vergeleken werden met de grote vier, ontwikkelde ze toch hun eigen stijl en voegde weer wat nieuws toe aan de term progressieve rock. Sindsdien staan er geregeld groepen op die zich met hun eigen manier van progressieve muziek maken tot trendsetters weten te verheffen. Kijk naar Dream Theater, Spock's Beard, Porcupine Tree, It Bites en zelfs Muse. Ieder benaderde de term progressief op een andere manier. Wat de muziek vooral gemeen heeft is dat het zich manifesteert als een potpourri van stijlen. De één mengt de klassiekers met hardrock, de ander pakt het weer op een andere wijze aan. Maar het blijft progressieve rock.

Galahad is zo'n band die zich eind jaren tachtig ontwikkeld vanuit de klassieke school der progressieve rock. De groep klinkt sterk richting Genesis, met lang uitgesponnen nummers die zeker in het begin een traag tempo hebben. Met de demo In A Moment Of Madness komt hierin verandering. Vijf uptempo prog nummers, die gewoon uitstekend klinken. Het schept een precedent, die men een jaar later weet in te lossen met het ijzersterke Nothing Is Written. De groep klinkt soms stevig, tegen de hardrock aan, maar soms ook breekbaar. De muzikale mix maakt dat de groep het predicaat kroonprins van de prog krijgt opgeplakt, zeker doordat Marillion, de band van de jaren tachtig in de prog scene, steeds verder van het pad lijkt af te dwalen. Maar zoeken zij eigenlijk ook niet naar nieuwe wegen om hun progressie te bevorderen? En zijn het niet juist de fans die schreeuwen om de voortzetting, en daardoor stilstand, van hun jaren tachtig geluid.

Wanneer Dean Baker begin 2000 Galahad komt versterken, verandert de groep drastisch hun geluid. Nooit wars geweest van muzikale invloeden dan ook, presenteert de groep zich op Following Ghosts als een kruisbestuiving tussen klassieke muziek, klassieke prog met flarden dance, house en andere hedendaagse invloeden. Met het verschijnen der albums in dit nieuwe millennium worden deze stijlen alleen maar doorgetrokken, en nu dan dus Beyond The Realms Of Euphoria, waarin zanger Stuart Nichelson in het gelijknamige nummer op een gegeven moment zingt All In The Name Of Progress. Het album is doorspekt van verwijzingen van Beethoven, Mozart en Schubert tot DJ Tiesto, Armin van Buren en Paul Guetta, maar ook klinken vergelijking naar Genesis en Marillion door in de muziek.

Galahad toont met Battlescares en het nu verschenen Beyond The Realms Of Euphoria aan dat progressieve muziek zich kan blijven ontwikkelen. Het is aan de luisteraar of hij bereid is deze ontwikkeling te accepteren of zich blind te blijven staren op het verleden en dit te blijven verheerlijken.

albums die je leven bepalen 1

Muziek is al op vrij vroege leeftijd in mijn leven gekomen. Een tijdje terug schreef ik al over de Matthäus Passion. Als binkie van zeven jaar zong ik die voor het eerst mee, en mijn laatste wapenfeit dateert van afgelopen maart. Mijn ouders probeerde me ook al vroeg aan de muziek te krijgen, al was het volgens hun opvoedkundig verantwoord om mij platen van ABBA te geven. Iedere Sinterklaas kreeg ik het laatste album van de Zweden cadeau.

Zelf was ik een andere mening bedeeld en nadat ik in 1978 voor mijn verjaardag een radio-cassette recorder kreeg, kocht ik als eerste bandje het album Live At The Budokan van Cheap Trick. Via mijn ooms kreeg ik albums van Meat Loaf en Neil Diamond (hoe breed geörienteerd wil je zijn).

Op dat moment floreerde de punk, een beweging die grotendeels aan mij voorbij ging, en vreemd genoeg een reactie was op de symfonische rock van de jaren zeventig, waar ik vandaag de dag graag naar luister. Toch zorgde de punk voor een prachtige omslag, die zich in begin jaren tachtig, mede door de uitvinding van de synthesizer, manifesteerde in een stroom aan nieuwe groepen allemaal met een eigen geluid. Ik was via een klasgenoot al voorzichtig in aanraking gekomen met de (hard) rock en jaren zeventig bands als Deep Purple, The Eagles, 10cc en Led Zeppelin. Ook rond die tijd ontwikkelde zich een nieuwe golf aan hard rock en metal bands, waar vooral Iron Maiden en Van Halen de aanvoerders van bleken te zijn.

Begin jaren tachtig volgde ik nog grotendeels de interesses van anderen. Ik denk dat de omslag in 1982 kwam, toen ik via een klassenfeest Genesis ontdekte. Toentertijd was de Zwarte Markt in Beverwijk nog een interessante zaterdagmorgen besteding. Er stonden nog veel mensen hun eigen spullen aan de man te brengen, en handelaren waren nog niet in die mate vertegenwoordigd als vandaag de dag. Ik kocht op zo’n zaterdag mijn eerste LP van Genesis. And Then There Were Three heette het. Een vriend, die mee was, kocht Live. Die ik dezelfde week al van hem overnam. Die zomer op de camping in Raalte, kopieerde ik alle albums van Genesis op cassettes, en draaide ik het album Seconds Out helemaal grijs. Na de vakantie en in de loop van het daarop volgende schooljaar begon ik met het kopen van de albums. Onderwijl ontwikkelde zich ook de interesse in Depeche Mode en Simple Minds. De interesse in deze groepen, waar zich gedurende 1983 ook Toyah, China Crisis en A Flock Of Seagulls aan toe voegde, duurt tot vandaag de dag voort. De interesse bleef breed, al viel wel op dat ik vaak de voorkeur gaf aan synthesizerbands en artiesten.

In die tijd luisterde ik veel naar KRO’s rocktempel en naar Tros LP uur. Zo leerde ik meer kennen. Natuurlijk hielpen vrienden mijn interesse gebied te vergroten. Geregeld fietsten we naar Haarlem, waar de bibliotheek ook LP’s verhuurden. The Golden Age Of Wireless van Thomas Dolby was zo’n album en ook de albums van Rupert Hine mocht ik graag horen. Toen in 1983 Windows In The Jungle van 10cc uitkwam was ik er als de kippen bij om het te kopen.  De aankoop van het album Lament van Ultravox markeert tevens het eerste concert dat niet binnen de gemeente grens lag, of geassocieerd kon worden met een festival. Tegen de tijd dat de cd voor het grote publiek beschikbaar kwam, had ik een flinke verzameling lp’s, maxi’s en cassettebandjes met uiteenlopenden stijlen. De introductie van de cd werd bij mij officieel gevierd in 1987 toen ik die zomer werkte voor een cd speler en als eerste album Pressure Points van Camel kocht.